Slaap bij reuma: meer dan alleen het aantal uren dat je slaapt
Deze blog is geschreven voor een samenwerking met ReumaZorg Nederland.
Slaap en reuma: voor veel mensen met een vorm van reuma blijft dit een uitdaging. Want hoe slaap je goed als je pijn hebt? Of als je regelmatig wakker wordt, spanning of zorgen je wakker houden of je vermoeid naar bed gaat maar toch niet uitgerust wakker wordt? Steeds meer onderzoek laat zien dat slaap toch een belangrijke rol speelt bij reuma. Niet alleen voor je energieniveau, maar ook voor pijnbeleving, herstel en dagelijks functioneren.
In deze blog legt ik uit waarom slaap zo belangrijk is bij reuma, wat de wetenschap hierover zegt en, welke stappen je kunt zetten om je slaap te verbeteren.
Reuma en slaap: waarom is het zo’n uitdaging?
Veel mensen met reuma hebben last van slaapproblemen. Dat is niet zo vreemd. Reuma heeft namelijk invloed op meerdere dingen in het lichaam die samenhangen met slaap.
Misschien herken je dit wel:
Moeite met inslapen door pijn of ongemak
Regelmatig wakker worden gedurende de nacht
Ochtendstijfheid waardoor uitgerust wakker worden lastig is
Piekeren over klachten of de toekomst
Vermoeid wakker worden ondanks genoeg uren slaap
Daarnaast kunnen ontstekingen, stress, medicijngebruik en een verstoord dag-nachtritme allemaal invloed hebben op je kwaliteit van slaap.
Wat slaap bij reuma extra moeilijk maakt, is dat er vaak een patroon ontstaat: door pijn slaap je slechter, maar door slecht slapen ervaar je vaak ook meer pijn en vermoeidheid.
Wat zegt de wetenschap over slaap bij reuma?
Steeds meer onderzoek laat zien dat slaap een belangrijke rol speelt bij gezondheid in het algemeen en vooral ook bij reuma.
Een goede nachtrust kan bijvoorbeeld zorgen voor:
Betere herstelprocessen in het lichaam
Minder vermoeidheid overdag
Betere concentratie en geheugen
Een positievere stemming
Minder gevoeligheid voor pijn
Een betere kwaliteit van leven
Onderzoek laat zien dat mensen die een lange tijd slecht slapen vaak meer last hebben van pijn en vermoeidheid. Ook lijken slaaptekort en verstoorde slaap invloed te hebben op ontstekingen in het lichaam.
Dat betekent niet dat beter slapen reuma kan genezen, maar wel dat slaap invloed kan hebben op hoe je je voelt en hoe je met je klachten omgaat. Leefstijl is dan ook geen vervanging van medicatie maar vooral een aanvulling of een manier om zelf meer grip te krijgen op reuma.
Slaap is meer dan genoeg uren maken
Een veelvoorkomende misvatting is dat slaap alleen draait om het aantal uren dat je slaapt. Natuurlijk zijn genoeg slaapuren belangrijk, maar de kwaliteit van je slaap is minstens zo belangrijk.
Je kunt acht uur in bed liggen en toch vermoeid wakker worden. Andersom kan iemand met iets minder slaapuren zich juist redelijk uitgerust voelen als de slaapkwaliteit goed is. Soms zijn slaapproblemen ook een signaal dat pijn, stress, overbelasting of andere dingen meer aandacht nodig hebben.
Waarom herstel zo belangrijk is bij reuma
Tijdens je slaap is je lichaam druk bezig om zichzelf te herstellen, lichamelijk én mentaal. Voor mensen met reuma is dat extra belangrijk, omdat het lichaam vaak dagelijks te maken heeft met ontstekingen, pijn en vermoeidheid.
Daarom is vooral de vraag belangrijk: hoe goed herstel je tijdens je slaap op de lange termijn?
Niet elke nacht hoeft perfect te zijn. Het gaat vooral om het grotere geheel: hoe je gemiddeld slaapt over de weken en maanden.
“Maar ik slaap toch genoeg…”
Dit is misschien wel één van de meest frustrerende ervaringen voor mensen met reuma. Je gaat op tijd naar bed, slaapt een normaal aantal uren, maar wordt alsnog moe en niet uitgerust wakker.
Veel mensen met reuma hebben geen tekort aan slaap, maar vooral een tekort aan herstellende slaap. Pijn, stijfheid, ontstekingsactiviteit, stress of onrustige nachten kunnen ervoor zorgen dat je lichaam minder goed herstelt tijdens de slaap. Dat kan voelen alsof je lichaam nooit echt “oplaadt”, ook al heb je wel geslapen.
Praktische tips om beter te slapen met reuma
Juist kleine veranderingen kunnen vaak al verschil maken. Bijvoorbeeld:
Probeer zoveel mogelijk op vaste tijden naar bed te gaan en op te staan.
Zorg overdag voor voldoende daglicht & ga vooral ’s ochtends al lekker naar buiten.
Blijf, binnen jouw mogelijkheden, regelmatig bewegen.
Beperk schermgebruik vlak voor het slapen.
Bedenk een rustgevend avondritueel.
Houd de slaapkamer koel, donker en rustig.
Vermijd (grote hoeveelheden) cafeïne na 15:00 uur.
Probeer piekergedachten van je af te schrijven voordat je naar bed gaat.
Ontspan gedurende de dag en voor het slapengaan
Zorg voor zo min mogelijk onderbrekingen door de nacht heen
Drink minimaal 3-4 uur voor het slapen geen alcohol
Wees niet te streng voor jezelf na een slechte nacht.
En misschien wel de belangrijkste: richt je niet op perfect slapen. Dat bestaat niet. Het doel is om je slaap stap voor stap te ondersteunen.
Mijn ervaring met slaap
Toen mijn klachten van reumatoïde artritis begonnen, merkte ik al snel dat slaap een grote uitdaging werd, met name door pijn. Daarnaast voelde ik mij enorm moe en ook al sliep ik ‘goed’, ik werd toch vaak niet uitgerust wakker.
Lange tijd dacht ik dat ik daar weinig invloed op had. Reuma hoorde er nu eenmaal bij. Toch ontdekte ik gaandeweg dat leefstijl een groot verschil maakte.
Ik merkte bijvoorbeeld dat regelmatig bewegen, voldoende ontspanning en een vast slaapritme ervoor zorgden dat ik makkelijker in slaap viel en dieper sliep. Mijn slaap werd niet van de ene op de andere dag perfect, maar ik voelde me wel steeds beter herstellen.
Hoewel ik nu vaak goed slaap, heb ik ook nog wel eens periodes waarin mijn slaap minder goed gaat. Bijvoorbeeld tijdens een drukke of stressvolle periode. Het verschil is dat ik nu weet welke factoren invloed hebben op mijn slaap en waar ik zelf aan kan werken. Dat geeft rust en meer grip.
Wil jij samen aan de slag? Neem dan hier contact op.
Opmerkingen